Σάββατο, 15 Μαρτίου 2008

Ισονομία και διανεμητικό δίκαιο

Ας υποθέσουμε ότι σε ένα κράτος υπάρχει νόμος που λέει το εξής:

" Για τα χ και ψ πλημμελήματα ορίζεται ότι: Οι παραβάτες που ανήκουν στα προνομιούχα στρώματα (βιομήχανοι, εφοπλιστές κλπ.) θα πρέπει να καταβάλουν στο δημόσιο ένα μικρό φιλοδώρημα. Αντιθέτως, εάν οι παραβάτες ανήκουν στα κατώτερα στρώματα (συνταξιούχοι, άνεργοι κλπ) θα τιμωρούνται για ένα χρονικό διάστημα με στέρηση των δικαιωμάτων τους στην ψυχαγωγία, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την ένδυση, και σε ορισμένες περιπτώσεις και την τροφή".

Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ένας τέτοιος νόμος ανήκει σε καθεστώς δημοκρατίας και ισονομίας; Κι όμως, αυτός ακριβώς ισχύει σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου, και φυσικά και την Ελλάδα.

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, παίρνοντας για παράδειγμα τα σημερινά πρόστιμα παραβίασης του Κ.Ο.Κ. Έστω λοιπόν ότι από τη μία έχουμε έναν εφοπλιστή κι από την άλλη έναν συνταξιούχο, οι οποίοι παραβίασαν STOP. Και οι δύο λοιπόν θα πρέπει να πληρώσουν 700 ευρώ. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι και για τους δύο η τιμωρία είναι η ίδια; Σε καμία περίπτωση, καθώς για τον πρώτο είναι ένα φιλικό τσίμπημα στο μάγουλο, ενώ για τον δεύτερο είναι κυριολεκτικά εξόντωση.Οι προεκτάσεις αυτής της διαπίστωσης είναι τεράστιες, και ευελπιστώ να κάνω και άλλα σχετικά άρθρα στο μέλλον. Για την ώρα, ας σκεφτούμε τούτο: Ότι ο κοινωνικός ρατσισμός οργιάζει και έχει τη σφραγίδα του κράτους. Αν λάβουμε δε υπόψιν και την ελληνική "κοινωνία των κολλητών", το φαινόμενο αποκτά και άλλες (κωμικοτραγικές) διαστάσεις.

Με βάση τα παραπάνω ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά στα "Ηθικά Νικομάχεια" του Αριστοτέλη, βιβλίο Ε' (περί δικαιοσύνης). Καταρχήν ταυτίζει τη δικαιοσύνη με την ισότητα, και την αδικία με την ανισότητα (το άδικον άνισον, το δίκαιον ίσον [1131a13]). Στη συνέχεια λέει πως η δικαιοσύνη είναι ένα είδος αναλογίας, που προϋποθέτει τέσσερις όρους: δύο πρόσωπα (Α και Β) και δύο (υλικά) αγαθά (α και β) (1131a29-32). Δικαιοσύνη λοιπόν θα υπάρχει εάν ο λόγος του πρώτου ζεύγους ισούται με το λόγο του δεύτερου, δηλαδή Α/Β = α/β.
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει απλούστατα ότι εάν δύο υπάλληλοι δουλεύουν στον ίδιο χώρο και κάνουν την ίδια δουλειά, και εάν ο Α είναι εργένης ενώ ο Β έχει να θρέψει 4 στόματα, τότε θα είναι άδικο να παίρνουν τον ίδιο μισθό, καθότι οι ανάγκες του Β είναι μεγαλύτερες. Αυτό λοιπόν το δίκαιο που ο Αριστοτέλης το ονομάζει "διανεμητικό", θα μπορούσε να παραβληθεί (προσοχή όμως στους αναχρονισμούς: όχι και να εξισωθεί) με το μαρξιστικό σύνθημα: "ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του".

Ας επανέλθουμε τώρα στα πρόστιμα του Κ.Ο.Κ. Έστω ότι κάνουν την ίδια παράβαση ο Α με μισθό 10.000 Ευρώ, κι ο Β με μισθό 1.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για την ίδια παράβαση ( πρόστιμο π.χ. 500 Ευρώ) ο Α τιμωρείται με την καταβολή του 5% του μισθού του, ενώ ο Β με το 50% του μισθού του. Κι αυτό διότι η σύγχρονη δημοκρατία αντιλαμβάνεται την ισότητα με δύο όρους, κι όχι με τέσσερις, όπως ο Αριστοτέλης. Επομένως, η διακήρυξη "όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στο νόμο" θεμελιώνει και νομιμοποιεί το καθεστώς της αδικίας και της ανισότητας. Και προσέξτε, δεν λαμβάνω καθόλου υπόψιν τις κομπίνες, τα λαδώματα, τις κουμπαριές κλπ. Περιορίζομαι στην περίπτωση που ο νόμος λειτουργεί υποδειγματικά!

Εάν λοιπόν θέλαμε να μιλάμε για δίκαια πρόστιμα, θα έπρεπε να είναι αυτής της μορφής: για την τάδε παράβαση, ο παραβάτης τιμωρείται με την καταβολή π.χ. του 5% του μηνιαίου εισοδήματός του. Τότε μάλιστα, όλοι θα ήμασταν ίσοι απέναντι στο νόμο.

Θα ήθελα κάποια στιγμή να αφιερώσω ένα ποστ φτιάχνοντας νοητά μια ουτοπία, όπου οι τιμές των αγαθών έχουν μετατραπεί σε ποσοστά: π.χ. ντομάτες = 0,01% του μισθού το κιλό! Σε αυτή τη περίπτωση δε θα υπήρχε ανισότητα. Δε θα υπήρχαν όμως και πολύ πολύ πλούσιοι άνθρωποι, κι εκεί νομίζω βρίσκεται το αγκάθι.

8 σχόλια:

FrapDigo είπε...

Καλή αρχή αγαπητέ Νάσο! Εύχομαι η συνέχεια του blog σας να αποδειχθεί ακόμα πιο τρελιάρα από το πρώτο σας post! ;)

SLY είπε...

Καλή αρχή στο ανθελληνικό έργο! Για οποιαδήποτε βοήθεια από μας, μη διστάσετε να τη ζητήσετε.

PEFWTISMENOS είπε...

ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ ΦΙΛΕ ΝΑΣΟ

SPY είπε...

Καλή αρχή κ. Νάσο και καλορίζικο το θολοκουλτουριάρικο και ανθελληνικό βλογ σας.
Ωραίο και το πρώτο σας πόστ, αλλά δυστυχώς λόγω υπερφορτωμένης περίοδου δεν έχω καθόλου χρόνο να σχολιάσω μερικά σημεία που θέλω.
Όταν ξεμπλέξω θα σας επισκέπτομαι συχνά.

ΝΑΣΟΣ είπε...

@ frapdigo

Ευχαριστώ πολύ φίλτατε. Θα βάλω τα δυνατά μου.

@ sly

Να΄στε καλά για τις ευχές και την προθυμία. Αν έχετε το χρόνο πείτε μου πώς αντιγράφω τα μπανεράκια άλλων στο μπλογκ μου.

@ pefwtismenos

Ευχαριστώ αγαπητέ ιλλουμινάτι, θα περιμένω τα φώτα σας.

@ Spy

Ευχαριστώ πολύ. Μα καλά, πού καταλάβατε ότι προκειται για ανθελληνικό και θολοκουλτουριάρικο μπλογκ (προσπαθώ να το κρύψω)! Κάθε κριτική είναι ευπρόσδεκτη και αναγκαία, με την ησυχία σας κι όποτε μπορείτε.

Ανώνυμος είπε...

Πολυ καλο κειμενο!Δινει μια αλλη εικονα σε οσους πιστευουν οτι ζουν σε ενα κρατος δικαιου, σε οσους ειναι περηφανοι που εχουμε ¨δημοκρατια¨ σε αυτην την χωρα.

Νάσος είπε...

Η λέξη "δημοκρατία", εάν την σκεφτείς και την εξηγήσεις, χάνει στο πολίτευμά μας το νόημά της.

Προσωπικά ενστερνίζομαι τον όρο του Καστορίαδη: "φιλελεύθερη ολιγαρχία".

anywhere_Smile είπε...

If the links to not links london lead to the maximum increase in traffic discount links of london then what value would the links truly links of london silver possess. They would end up being little more than window dressing at worst and minimally impactful links of london sale at best. That is not what a new online business links london jewellery looking for a spike in revenues would wish to links london bracelet yield.Also, when you are running a new business, your london links charms time will limited as there will be scores of other responsibilities links of london watches sale competing for your time. That means you won't be able to discount links of london rings do what is necessary to individually place your own links on cheap links of london necklaces the internet. Rather than do so, you could buy links and delegate the work to others.